Obraźliwe wpisy w sieci mogą mieć poważne skutki. Nieletni też odpowiadają za swoje słowa
Wpis opublikowany w kilka sekund może na długo zmienić codzienność szkolną osoby, której dotyczy. Obelgi, kompromitujące komentarze czy plotki przedstawiane jako fakty docierają nie tylko do znajomych autora. W sieci łatwo powielić je i pokazać kolejnym odbiorcom, a skutkiem bywają wstyd, lęk przed odrzuceniem oraz poważne trudności emocjonalne.
Skasowanie publikacji nie cofa jej rozpowszechnienia. Wcześniej ktoś mógł utrwalić ją na zrzucie ekranu, skopiować albo przesłać innym. To szczególnie ważne, gdy autor tłumaczy swoje zachowanie chęcią zdobycia popularności lub zabawą: dla osoby atakowanej konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze.
Jak reagować na przemoc w sieci?
Rodzice i opiekunowie powinni interesować się aktywnością dzieci w mediach społecznościowych. Rozmowa o granicach żartu, szacunku i skutkach publikowania komentarzy pomaga zauważyć problem po obu stronach: zarówno wtedy, gdy dziecko pada ofiarą ataku, jak i wtedy, gdy samo rani innych.
Jeśli młoda osoba doświadcza poniżania lub wyśmiewania online, sprawy nie należy bagatelizować. Przed zgłoszeniem warto zachować treść wpisów, na przykład wykonując zrzuty ekranu. Następnie można poinformować administratora serwisu, a gdy okoliczności to uzasadniają, również policję.
Także ostrołęccy funkcjonariusze zwracają uwagę na potrzebę rozwagi. Podczas spotkań profilaktycznych w szkołach Ostrołęki i powiatu ostrołęckiego omawiają z uczniami zagrożenia związane z internetem. Wyjaśniają, że rozpowszechnianie fałszywych informacji i upokarzanie innych może prowadzić do konsekwencji prawnych, również w przypadku młodych autorów.
Kiedy sprawą może zająć się sąd rodzinny?
Wiek osoby publikującej obraźliwe treści ma znaczenie dla trybu postępowania, ale nie oznacza automatycznej bezkarności. Zgodnie z ustawą o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich sąd rodzinny może rozpatrywać sprawy dotyczące demoralizacji osób od ukończenia 10 lat do osiągnięcia pełnoletności. W sprawach o czyn karalny właściwość ta obejmuje nieletnich, którzy dopuścili się go po ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat.
Co do zasady po ukończeniu 17 lat odpowiedzialność karna opiera się na przepisach Kodeksu karnego. Przy niektórych najpoważniejszych przestępstwach ustawa dopuszcza ją również wcześniej.
Demoralizacja nie ogranicza się do wagarów, picia alkoholu czy używania narkotyków. Może o niej świadczyć także uporczywe naruszanie zasad współżycia społecznego, w tym krzywdzenie, zastraszanie lub poniżanie innych za pośrednictwem internetu.
Sąd rodzinny ma do dyspozycji różne środki, zależnie od okoliczności. Może między innymi udzielić upomnienia, zobowiązać nieletniego do przeproszenia osoby pokrzywdzonej, naprawienia szkody lub uczestnictwa w zajęciach wychowawczych, a także ustanowić nadzór kuratora. W poważniejszych sprawach możliwe jest umieszczenie w odpowiedniej placówce, a w sytuacjach przewidzianych prawem również zastosowanie środka poprawczego.
Obelga i pomówienie a przepisy karne
Prawo rozróżnia zniesławienie od znieważenia. Pierwsze, opisane w art. 212 Kodeksu karnego, polega na przypisaniu komuś postępowania lub cech, które mogą poniżyć go w oczach opinii publicznej bądź narazić na utratę potrzebnego zaufania.
Znieważenie, o którym mowa w art. 216 Kodeksu karnego, wiąże się natomiast z naruszeniem godności drugiej osoby. Za oba czyny popełnione za pomocą środków masowego komunikowania przepisy przewidują grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Ocena konkretnej publikacji zależy od jej treści i okoliczności. Niezależnie od tego ostrołęccy policjanci zachęcają młodych ludzi oraz ich rodziców do namysłu przed wysłaniem komentarza: internetowy żart może dla innej osoby stać się źródłem realnego cierpienia.
Źródło: KMP w Ostrołęce – Portal polskiej Policji
