19 listopada przypomina: reagujmy na przemoc wobec dzieci
Dziecko nie zawsze potrafi nazwać to, czego doświadcza, ani wskazać osoby, która mogłaby mu pomóc. Dlatego tak ważna jest uważność otoczenia: dorosłych w domu, w szkole i wszędzie tam, gdzie najmłodsi spędzają czas. Krzywda może pozostawać ukryta długo, zwłaszcza gdy jej sprawcą jest ktoś bliski, od kogo dziecko oczekuje opieki i ochrony.
Okazją do przypomnienia o tej odpowiedzialności jest obchodzony 19 listopada Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Przemocy wobec Dzieci. Następnego dnia przypada Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka, związany z uchwaleniem Konwencji o Prawach Dziecka. Obie daty zwracają uwagę na potrzebę bezpiecznego dzieciństwa, pełnego miłości, szacunku i troski.
Jak rozpoznać krzywdzenie dziecka?
Nie każda przemoc zostawia siniaki. Oprócz przemocy fizycznej krzywdzeniem są między innymi wyzwiska, ośmieszanie, upokarzanie i groźby. Dziecko może doświadczać izolowania, szantażu emocjonalnego czy zaniedbywania jego podstawowych potrzeb. Takie zachowania również odbierają mu poczucie bezpieczeństwa, choć ich skutków nie zawsze widać na pierwszy rzut oka.
Do krzywdzenia może dochodzić w rodzinie, placówce oświatowej, wśród rówieśników i w sieci. Jego następstwa bywają długotrwałe: wpływają na samoocenę, zdolność budowania relacji i funkcjonowanie w dorosłości. Niepokój powinny wzbudzić zarówno oznaki zastraszania czy zaniedbania, jak i wyraźne zmiany w zachowaniu dziecka.
Ochrona i pomoc są prawem dziecka
Każdemu dziecku przysługuje życie bez strachu i poniżania. Ma ono prawo do godnego traktowania, poszanowania własnych granic, miłości, opieki oraz ochrony przed wykorzystywaniem i innymi formami krzywdzenia. Gdy dzieje mu się krzywda, ma także prawo otrzymać pomoc.
Za respektowanie tych praw odpowiadają dorośli. Napięcia w rodzinie, silne emocje czy przekonanie, że sytuacja dotyczy wyłącznie domowników, nie usprawiedliwiają przemocy. Ochrona dziecka wymaga reakcji również wtedy, gdy krzywdzenie dzieje się poza oczami najbliższego otoczenia.
Co zrobić, gdy pojawia się podejrzenie przemocy?
Niepokojące odgłosy dochodzące z mieszkania, widoczne zaniedbanie lub obserwowane poniżanie dziecka warto potraktować poważnie. Osoba zgłaszająca obawy nie musi samodzielnie przesądzać, czy doszło do przemocy — ustalenie okoliczności należy do właściwych służb. Jeżeli życie albo zdrowie dziecka jest bezpośrednio zagrożone, należy zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Znęcanie się i inne formy krzywdzenia dziecka mogą być przestępstwami, za które grozi odpowiedzialność karna. Ochronę może zapewnić także sąd rodzinny, podejmując odpowiednie działania w sytuacji zagrożenia dobra dziecka.
Listopadowe obchody przypominają o problemie, lecz pomoc jest potrzebna przez cały rok. Dziecko może nie wiedzieć, dokąd się zwrócić, nie umieć opowiedzieć o przemocy lub nie mieć możliwości odejścia od sprawcy. Uważna reakcja dorosłego może przerwać jego samotność i otworzyć drogę do pomocy, a w sytuacji zagrożenia nawet uratować życie.
Źródło: KMP w Ostrołęce – Portal polskiej Policji
